Czasami odprężenie się po ciężkim dniu nie jest łatwe. Bywa, że nie wystarczy ciemna sypialnia, miękka pościel, czy absolutna cisza, aby uspokoić układ nerwowy i pomóc mu przejść z trybu ciągłej gotowości do wyciszenia i odpoczynku. Niektóre osoby, a w szczególności te, które zmagają się na co dzień z nadmiernym napięciem, nadwrażliwością na bodźce, czy bezsennością, mogą potrzebować dodatkowego wsparcia w stworzeniu warunków sprzyjających regeneracji. W takiej sytuacji z pomocą mogą przyjść odpowiednio dobrane akcesoria, a jednym z nich jest kołdra obciążeniowa. Aby jednak ten ciekawy dodatek mógł właściwie spełniać swoją funkcję, jego wybór musi być dobrze przemyślany. W dalszej części artykułu wyjaśnimy, czym dokładnie jest kołdra obciążeniowa, jakie ma właściwości i zalety, oraz – przede wszystkim – jak dobrać wagę kołdry obciążeniowej do indywidualnych potrzeb użytkownika. Podpowiemy również, na co zwrócić uwagę przed zakupem, aby korzystanie z niej było bezpieczne i komfortowe.
Kołdra obciążeniowa – czym jest i jak działa?
Kołdra obciążeniowa to specjalny rodzaj okrycia, którego wypełnienie stanowią drobne elementy obciążające, np. szklane lub plastikowe kulki, żwirek naturalny, pestki wiśni lub winogron, łuski gryki lub granulat silikonowy. Wypełnienie rozmieszczone jest w niewielkich komorach oddzielonych od siebie przeszyciami, dzięki czemu rozkłada się równomiernie na całej powierzchni kołdry i nie kumuluje w jednym miejscu. Zadaniem kołdry jest otulenie ciała mocniej niż tradycyjna kołdra i wywieranie na nie stałego, równomiernego nacisku. Taki bodziec w wielu przypadkach może pozytywnie wpływać na układ nerwowy człowieka, sprzyjać wyciszeniu i odprężeniu, a nawet redukować napięcie wywołane np. chronicznym stresem. Kołdra obciążeniowa występuje na rynku również pod innymi nazwami. Możesz spotkać się z takimi określeniami jak: kołdra sensoryczna, koc obciążeniowy, koc sensoryczny czy kołdra terapeutyczna.
Dla kogo przeznaczona jest kołdra obciążeniowa?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie, kto może skorzystać z kołdry obciążeniowej, należy zwrócić uwagę na jej właściwości. Zadaniem okrycia nie jest przede wszystkim zapewnienie ciepła, lecz dostarczenie określonego rodzaju bodźca sensorycznego, jakim jest równomierny nacisk wywierany na ciało. W związku z tym właściwości kołdry obciążeniowej mogą szczególnie przysłużyć się osobom, które:
- mają trudności z wyciszeniem się po ciężkim dniu,
- doświadczają uczucia niepokoju i napięcia,
- odczuwają chroniczny stres,
- zmagają się z bezsennością.
Ponadto kołdra obciążeniowa może być także stosowana, jako wsparcie specjalistycznej terapii, np. u osób z zaburzeniami integracji sensorycznej, nerwicą, zaburzeniami ze spektrum autyzmu i ADHD. Należy jednak pamiętać, że kołdra nie zastępuje leczenia, a w przypadku występowania jakichkolwiek zaburzeń, jej stosowanie warto wcześniej skonsultować z lekarzem. Kołdra każdorazowo powinna być również dobierana do indywidualnych potrzeb użytkownika i według odpowiednich kryteriów, o których więcej opowiemy w kolejnym akapicie.
Jak dobrać wagę kołdry obciążeniowej?
Przy doborze odpowiedniego modelu okrycia najbardziej interesuje nas zależność pomiędzy masą kołdry obciążeniowej a masą ciała. Punktem wyjścia przy dopasowywaniu jest często stosowana zasada, która mówi, że ciężar kołdry terapeutycznej powinien wynosić około 10% wagi użytkownika. Przykładowo, przy masie ciała 70 kg można wstępnie przyjąć, że odpowiednia będzie kołdra o ciężarze około 7 kg. Nie należy jednak traktować tego przelicznika jako sztywnej zasady, ponieważ przy doborze kołdry sensorycznej istotne jest także to, jaką siłę nacisku toleruje użytkownik. Tutaj może nasunąć się również pytanie, czy wiek ma znaczenie przy wyborze kołdry obciążeniowej? Odpowiedź brzmi: tak, ale nie powinien być głównym kryterium doboru jej ciężaru. Wiek należy uwzględnić głównie w kontekście bezpieczeństwa i możliwości samodzielnego korzystania z kołdry. Zawsze należy ocenić, w jaki stopniu użytkownik jest sprawny, czy jest w stanie samodzielnie nakryć się i odkryć, swobodnie zmienić pozycję pod kołdrą oraz czy da radę zareagować, gdy jej używanie spowoduje u niego dyskomfort, ból lub problemy z oddychaniem. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie jej u dzieci. W przypadku najmłodszych wybór zdecydowanie warto skonsultować ze specjalistą np. fizjoterapeutą dziecięcym.
Jak dobrać rozmiar kołdry obciążeniowej?
Odpowiedni rozmiar kołdry obciążeniowej ma istotne znaczenie dla jej prawidłowego działania. W odróżnieniu od zwykłej kołdry, którą okrywamy się każdej nocy, ta terapeutyczna nie może być zbyt duża w stosunku do ciała i zdecydowanie nie powinna zwisać swobodnie po bokach łóżka. Zastanawiając się, jak dobrać rozmiar kołdry obciążeniowej należy zatem wziąć pod uwagę wzrost oraz budowę użytkownika i wybrać taki model, który okrywa ciało mniej więcej od ramion do stóp i zapewnia równomierne rozłożenie obciążenia. W przypadku dzieci szczególnie ważne jest, aby nie wybierać kołdry „na wyrost”, z myślą, że wtedy będzie dłużej służyła. Zbyt duża kołdra może za bardzo ograniczać swobodę ruchów i być zbyt ciężka do samodzielnego zsunięcia.
Wybór kołdry obciążeniowej – na co zwrócić uwagę przed zakupem?
Jeśli wiesz już, ile powinna ważyć kołdra obciążeniowa, a także jaki powinna mieć rozmiar, zanim podejmiesz ostateczną decyzję zakupową, zwróć uwagę na kilka istotnych aspektów. Mogą one decydować o komforcie i bezpieczeństwie użytkowania, łatwości pielęgnacji oraz trwałości kołdry. Zatem przed zakupem sprawdź:
- Rodzaj wypełnienia – sprawdź, czy wypełnienie jest dla ciebie wystarczająco plastyczne, nie zbryla się i dobrze się rozkłada wewnątrz kołdry. Zwróć uwagę czy jest odpowiednio ciężkie, dobrze przepuszcza ciepło oraz czy jest „ciche”, tj. nie szeleści zbytnio przy zmianie pozycji.
- Materiał – sprawdź, czy jest przyjemny w dotyku oraz, czy ma właściwości hipoalergiczne. Najlepiej, aby był oddychający, zatem jednym z najlepszych wyborów będzie czysta bawełna.
- Pikowanie poszycia – zorientuj się, czy przeszycia są wystarczająco gęste i równomierne. Jeśli zostaną wykonane zbyt rzadko, wypełnienie może nadmiernie przemieszczać się wewnątrz komór, co z kolei może prowadzić do nierównomiernego rozłożenia ciężaru i siły nacisku na ciało.
- Zalecenia dotyczące czyszczenia – sprawdź wcześniej, czy zalecany sposób pielęgnacji kołdry będzie dla ciebie wygodny. Najpraktyczniejszym rozwiązaniem jest wybranie modelu ze zdejmowanym pokrowcem, który można prać w pralce.
- Ostrzeżenia i zasady użytkowania – zanim zakupisz kołdrę, sprawdź, czy określone przez producenta zasady bezpiecznego stosowania nie wykluczają jej w przypadku konkretnego użytkownika. Jest to szczególnie ważne w przypadku dzieci i osób o specjalnych potrzebach.
- Certyfikaty i atesty – warto poszukać informacji, czy wybrany model posiada certyfikaty potwierdzające jego jakość i bezpieczny skład.
Wybierając kołdrę obciążeniową, nie warto kierować się wyłącznie jej wagą czy wyglądem. Każdy z opisanych powyżej aspektów może mieć wpływ na komfort jej użytkowania, dlatego najlepiej spojrzeć na produkt całościowo, aby lepiej dopasować go do indywidualnych potrzeb osoby, która będzie z niego korzystać.
Kołdra obciążeniowa – przeciwwskazania i zasady bezpiecznego użytkowania
Choć zalety kołdry obciążeniowej są niezaprzeczalne i dla wielu osób może być ona wspaniałym wsparciem przy odpoczynku i poszukiwaniu wyciszenia, zdecydowanie nie jest produktem odpowiednim dla każdego. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z chorobami neurologicznymi, sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami oddychania, a także osoby mające problemy z regulacją temperatury lub po prostu skłonność do przegrzewania. Ostrożność zalecana jest także w przypadku osób o ograniczonej sprawności ruchowej – użytkownik bezwzględnie musi potrafić samodzielnie zdjąć z siebie ciężką kołdrę. Kołder obciążeniowych nie należy stosować u niemowląt i najmłodszych dzieci (do 2 roku życia), które z oczywistych względów także nie są w stanie same uwolnić się spod okrycia. Jeśli masz jakiekolwiek, choćby najmniejsze wątpliwości dotyczące możliwości korzystania z kołdry obciążeniowej, najlepiej przed zakupem skonsultuj je z lekarzem lub fizjoterapeutą.